De kunst van grenzen stellen: zo zeg je nee

In de eerste jaren dat ik freelancer was, werkte ik kei- en keihard. Hele dagen achter mijn laptop, avonden naar evenementen en borrels, weekenden nieuwsdienst draaien. Zestig tot tachtig uur werken was eerder regel dan uitzondering. Ik was begin twintig en ik vond het heerlijk.

Achteraf gezien ben ik onwijs blij dat ik zo hard heb gewerkt, het heeft gezorgd voor een aardig vliegende start als freelancer waar ik nu nog steeds van profiteer. Mijn meeste opdrachten komen vijftien jaar later voornamelijk uit het netwerk dat ik in al die jaren heb opgebouwd.

Ja tegen alles

Het was ook een tijd waarin ik ja zei tegen zo ongeveer alles wat op mijn pad kwam. Meestal pakte dat goed uit, maar lang niet altijd. Ik ben een schrijver, maar zei ook ja tegen video- of marketingklussen. Met wat vallen en opstaan ben ik weet ik nu waar ik ja en nee op moet zeggen.

Niet alleen vanwege mijn talenten, ook vanwege wat een opdracht mij mentaal kost. Recent kreeg ik een aanvraag om een complete social strategie te bedenken en uit te voeren. Tien jaar geleden had ik enthousiast ‘ja’ geroepen, maar inmiddels weet ik dat ik daar niet goed in ben én niet gelukkig van word. Genoeg reden om de klus af te wijzen en aan te bieden in mijn eigen netwerk op zoek te gaan naar iemand die hier wel geschikt voor is.

De kunst van grenzen stellen

En reden om na te denken over het stellen van grenzen. Als ondernemer vind ik dat soms best nog eens moeilijk. Niet alleen bij nieuwe opdrachten, maar ook bij lopende projecten. Wanneer ik aangeef geen tenders te schrijven of videocontent te maken, word ik dan straks vervangen door iemand die wel alles kan? Ben ik wel genoeg voor mijn opdrachtgever? En is er iets mis met mij dat ik niet altijd aan wil staan?

De antwoorden: nee, ik word niet vervangen. Ik heb duidelijk mijn expertise en iemand anders kan mij met diens expertise juist heel goed aanvullen. Ja, ik ben genoeg voor mijn opdrachtgever, anders werkten we niet samen. En nee, er is ook niets mis met me als ik niet altijd aan wil staan en ook gewoon een privéleven wil hebben.

Voordelen voor iedereen

Het stellen van grenzen komt ook met voordelen. Zowel voor mijzelf als voor mijn opdrachtgevers. Kies ik voor een duidelijke focus, dan kan ik betere kwaliteit leveren. Het is voor iedereen beter als ik me stort op een steengoede tekst voor een landingspagina waar vervolgens een steengoede video op komt waar ik weinig mee te maken heb. Beter dan dat ik naast de tekst ook nog loop te klungelen met een halfbakken video die niks toevoegt.

Daarnaast zorgt die focus voor groei. Ik kan alleen maar beter leren schrijven door ruimte te hebben om te lezen, om vrij te schrijven, misschien een cursus te volgen, mensen te ontmoeten en beter te leren kennen, een avond te knutselen, voor me uit te staren in een koffiezaak en de ruimte te hebben om alles te verwerken in mijn hoofd. Ik word juist een betere freelance copywriter van grenzen stellen. Veel beter dan wanneer ik mezelf zou overwerken (en er vervolgens met een burn-out uit knal).

Zo zeg je nee

Is het moeilijk om nee te zeggen? Absoluut. Met een beetje oefening en wat handvatten is het wel goed te doen. Allereerst is het belangrijk om duidelijk te zijn over je beschikbaarheid. Zo staat er op mijn website dat ik telefonisch bereikbaar ben op werkdagen tussen 10 uur en 16 uur (mits ik geen afspraken heb). Niet omdat ik niet eerder of later wil werken, wel omdat het een beetje kadert. Voor 10 uur wil ik gewoon even focussen en na 16 uur ben ik doorgaans niet veel meer waard.

Voor mij persoonlijk is het belangrijk om ook grenzen te stellen. Aan het eind van de werkdag gaat mijn laptop dicht en staat ‘ie uit het zicht. In WhatsApp heb ik werkrelaties gearchiveerd, die appjes lees ik alleen binnen werktijden. En slechts een handjevol mensen kan mij na zeven uur ’s avonds nog bellen. De rest komt morgen wel.

Dat kan dus gewoon. De wereld vergaat helemaal niet als ik niet altijd bereikbaar ben. Die realisatie is echt fantastisch. Het betekent écht niet dat ik nooit een keer een avond of weekend werk, soms vraagt het werk daarom. Ik werk ook voor festivals, die zijn in het weekend. Maar als ik iemand moet interviewen die veertig uur werkt en ook nog kinderen heeft, maak ik ook in de avond tijd. Dat zijn echt uitzonderingen.

Grenzen respecteren

Hoe zorg je dat je grenzen worden gerespecteerd door opdrachtgevers en door jezelf? Zorg dat je consistent blijft. Elke keer ‘toch nog even’ zorgt ervoor dat je binnen de kortste keren alsnog veel langer aan het werk bent dan je eigenlijk wilde.

Gaat een opdrachtgever telkens je grens (een klein beetje) over? Overweeg om de samenwerking dan stop te zetten als het je leeg trekt. Jij wordt er niet blij van, je klant merkt echt wel dat je er niet op zit te wachten en de kwaliteit van je werk wordt er ook niet beter van.

Niet altijd negatief

Besef dat nee zeggen niet altijd definitief of negatief hoeft te zijn. Zo opperde ik bij het afwijzen van de social opdracht om mensen aan te dragen. Krijg ik vandaag een aanvraag voor een opdracht die gisteren af moest, dan laat ik weten dat dat niet kan maar dat een andere datum wel haalbaar is. En past een opdrachtgever niet bij mijn waarden, dan vertel ik dat eerlijk en zoek ik graag mee naar iemand die wel past.

Op de lange termijn zul je merken dat het je meer vrijheid oplevert, meer ruimte in je hoofd én zal blijken dat je net zoveel gedaan krijgt wanneer je je werk en afspraken meer clustert dan wanneer je constant aan het werk bent. Altijd maar werken maakt je niet productiever. Je rust nemen en genoeg ontspannen wel. Dan ben je pas écht van waarde voor je opdrachtgevers.

Laat gerust een reactie achter via Substack!

Hoi! Ik ben Ingelise, freelance copywriter met een journalistieke achtergrond. Ik help ondernemers en maatschappelijk betrokken bedrijven met teksten voor websites, de socials, blogs, persberichten en alle andere letters die nodig zijn. Concepten bedenken en ontwikkelen doe ik ook. Meer weten? Neem gerust contact op!

Mijn kennis deel ik gratis, maar een donatie is natuurlijk altijd welkom. Zo kan ik mijn kennis blijven delen.